Rozbijamy namiot na samym szczycie, koledzy nieco niżej. Jest piękna, ciepła noc, błyszczą gwiazdy, a daleko w dole światła osad. Nocą rozpalamy poniżej szczytu ognisko. Wstajemy wcześnie, o 5:30 jesteśmy na nogach, przepakowujemy zapasy jedzeniowe, próbujemy upchać prezenty i zakupiony alkohol, by był bezpieczny i nie zalał bagaży. Wyjeżdżamy po szybkim śniadaniu, chcemy dzisiaj dojechać jak najbliżej ścian skalnych, których szukamy. Droga pnie się w górę, na razie nie mamy kłopotów z jazdą, prowadzimy przecież terenówki. Droga robi się coraz gorsza, pełno wyrw, kolein wyżłobionych przez ciężki sprzęt do zwożenia drewna. Co jakiś czas głębokie kałuże o niezbadanym dnie. Dla odpoczynku zatrzymujemy się przy pięknym wodospadzie. Sylwia zostaje tu z psem a nam udaje się załapać na pakę ciężarówki, która jedzie w górę po drewno. Sympatyczny kierowca zabrał nas chętnie, po angielsku opowiada o górach, wskazuje miejsca, gdzie możemy liczyć na skały, a gdzie znajdziemy tylko pokruszone piargi. Po kilku kilometrach zeskakujemy z auta, dalej idziemy na piechotę. Ostre wspinanie po zboczu, bez szlaku, na azymut. Po jakimś czasie ja rezygnuję, postanawiam zrobić spacer do wodospadu, Bożka z chłopakami idzie dalej. Wspinają się na skałki, trawersują zbocze i znikają za szczytem. Następnie odbijają na drogę, która wyprowadza ich na kolejną przełęcz, z której widać już ośnieżone szczyty. Przechodzą kolejną grań, przez spalony las wchodzą na pola śniegowe. Przynajmniej można się nim natrzeć w ten upał. Wszędzie widać kwitnące krokusy. Przez strumień osiągają szczyt, stąd doskonale widać ściany w całości - i to wystarczy.

Andrzej jest nieco rozczarowany, spodziewał się, że będą nieco ładniejsze, lepsze do wspinaczki. Następuje odwrót. Nad wodospadem grupa pojawia się ok. 15:00. Bierzemy prysznic pod wodospadem, doskonałe są takie bicze wodne. Pora na obiad, dzisiaj kus-kus z gulaszem angielskim i sałatką. Strasznie nas suszy, chyba się nieco odwodniliśmy tą wspinaczką. Na szczęście w strumieniu chłodzą się już tutejsze rodzaje piw. Leniuchujemy trochę, robimy pranie w strumieniu, gramy w kości, czytamy przewodniki. Musimy wrócić na poprzednie miejsce noclegu, tą drogą do góry nie uda się przejechać. Rozpalamy ognisko na naszym szczytowym miejscu, zapraszamy współtowarzyszy na góralską herbatę z prądem, jednak oni wolą sam prąd. Integrujemy się długo w noc. Już wtorek, 27 maja, pakujemy się i zjeżdżamy w dół. Po drodze mijamy liczne busy dowożące dzieci do szkół. Siedzą dzieciaczki stłoczone jak sardynki, przed szkołą wylewając się kolorowym tłumem z aut. Wszystkie ładnie ubrane, zadbane, robimy zdjęcia.

Jedziemy na Szkodrę, po prawej mijamy jeziora, potem wzdłuż kanionów zielono-mętnej rzeki Mati, przez zaporę, mijamy kolejne tunele. Przez Lezhe, wzdłuż rzeki Drin dojeżdżamy do Szkodry. Nie mamy czasu obejrzeć zamku Rozafa, kierujemy się od razu ku starszej części miasta. Idziemy na spacer i zwiedzanie miasta, oglądamy "ołowiany meczet", kościół NMP z XV w, liczne stare budowle. Widoczne są jeszcze skutki trzęsienia ziemi, które nawiedziło ten rejon w 1979 r., choć miasto prowadzi sporo inwestycji i remontuje starówkę. Kupujemy dżem z fig, ser owczy i kefir - ciekawa kolacja się szykuje.

Powoli kończy się nasza trasa przez Albanię. Za kilkadziesiąt kilometrów meldujemy się na granicy albańsko-czarnogórskiej. Spokojnie tu, nie ma kolejki, opłacamy wywóz auta w kwocie 2 euro i już możemy mknąć w kierunku Podgoricy. Polskie tłumaczenie nazwy miasta brzmi "Podgórka". W czasach komunistycznych miasto nazywało się Titograd - od nazwiska Josipa Broz Tito, dyktatora Jugosławii. Do dzisiaj echa tych nazw odbijają się czkawką - międzynarodowy skrót dla lotniska w Podgoricy nadal brzmi TGD. W stolicy Czarnogóry kupujemy kartki pocztowe, które wysyłamy naszym małym kolekcjonerom - bratanicy i bratankowi. Przez Niksic jedziemy drogą nr 18, dojeżdżamy do jeziora Piva, po prawej stronie zostawiając Park Narodowy Durmitor.

Na granicy Czarnogóra - Bośnia i Hercegowina jeszcze sprawniej, wjeżdżamy do kolejnego kraju i przed Sarajewem chcemy znaleźć nocleg. Za wsią zjeżdżamy w dół, ku rzece, miejsce nie tak urokliwe, ale nie jest źle, dostęp do wody i trochę płaskiego terenu do rozbicia namiotów. Te rozkładamy praktycznie tuż przy dróżce, ale ruch tu niewielki. Schodzimy nad rzekę, ma piękny zielony kolor, lecz jest potwornie zimna. Spotykamy wędkarza, z którym zamieniamy kilka słów. Tym razem nie mamy najmniejszych problemów ze zrozumieniem, choć każdy mówi w swoim języku. Dostaję wędkę, łowimy chwilę wspólnie, ale marny ze mnie rybołów, nudzę się szybko i uciekam do obozu. Robimy kolację, by dodać nieco romantycznego nastroju rozkładam na niewielkim pagóreczku kilkanaście tealightów- świeczek. Bardzo jestem zadowolony z rezultatu, cała góreczka lśni pięknie. Zmuszony jestem jednak do rearanżacji układu, gdy Seba wracający z kąpieli pyta czyj to nagrobek. Rano budzi nas rosa i chłód od rzeki. Zjeżdżam Kiryłem do brzegu i ładuję kilka ładnych, zielonego koloru kamieni. To moje zboczenie, że z każdego wyjazdu muszę przywieźć do ogródka trochę głazów.

O siódmej jesteśmy już na drodze, znowu liczne tunele wykute w skale, jedziemy brzegiem rzeki. Zapowiada się piękny dzień. Teraz naszym celem Sarajewo. Miasto położone jest na wysokości ok. 500 m n.p.m., w dolinie pomiędzy pasmami Alp Dynarskich. To tu, w 1914 r. miało miejsce zabójstwo arcyksięcia Franciszka Ferdynanda. Wydarzenie to spowodowało wybuch I wojny światowej. Miasto znane jest także z Zimowych Igrzysk Olimpijskich, które miały miejsce w 1984 r. Podczas wojny w Bośni, po rozpadzie Jugosławii, miasto było oblegane przez bośniackich Serbów. Oblężenie miasta rozpoczęło się 6 kwietnia 1992 r. i trwało do końca października 1995 r. Podczas oblężenia miasto było cały czas ostrzeliwane z otaczających gór, odcięte od dostaw wody i prądu, a żywność dostarczano nieregularnie. Zginęło wtedy ponad 10 tysięcy osób, praktycznie wszystkie budynki zostały zniszczone lub uszkodzone. Od zakończenia wojny Sarajewo jest odbudowywane, ślady wojny są jednak cały czas wyraźne i dobrze widoczne. Oglądamy w samym centrum ślady serii pocisków na ścianach domów, zawalone rudery i sterczące jeszcze ruiny domów z zabitymi dyktą oknami. Przygnębiające wrażenie robią wypalone 10 piętrowe wieżowce. Jedynie nieliczne z nich są odnowione i pomalowane jasnymi kolorami. Stare miasto prezentuje się już dużo okazalej. Zwiedzamy meczet cesarski, oglądamy neomauretańską synagogę i cerkiew. Na placu Bascarsija oglądamy odrestaurowane, czyste domki, nieco wyżej rozległa dzielnica handlowa z licznymi, kolorowymi kramikami. Można tu kupić pamiątki, wyroby ludowe a także zjeść doskonały kebab. Po zbyt krótkim pobycie wracamy do samochodu, który zaparkowaliśmy nad rzeką Miljacką, tuż przy zniszczonym gmachu biblioteki miejskiej. Budynek ten większość opisuje jako ratusz, jednak nigdy nie mieścił się tu urząd miasta, takie były jedynie plany. Teraz piękny zabytkowy gmach straszy dyktami w oknach i śladami po zaciekłych walkach. Może i on w końcu doczeka się renowacji.

      

Teraz my przejmujemy prowadzenie. Jako wóz komandorski ruszamy w kierunku Travnika i miejscowości o jakże uroczo brzmiącej nazwie Jajce. Na mapie odnajduję, że w Jajcach, które w XV wieku było siedzibą królów bośniackich znajduje się godny uwagi wodospad. Jedziemy go zobaczyć. Krótki spacer po położonym nad rzeką Vrbas miasteczku kończymy nad malowniczym wodospadem o wysokości 30 m na rzece Pliva. Brak nam czasu na dokładniejsze zwiedzanie, dziś bowiem chcemy dojechać jeszcze do jaskiń Hrustowskiej i Dabarskiej.

Ruszamy na Kljuc, potem odbijamy w prawo w drogę M15. Niby tabliczki przydrożne z numerem trasy zgadzają się z oznakowaniami na mapie, jednak zastanawia nas jeden mały szczegół. Rzekę mamy po drugiej stronie, niż być powinna. Nie zrażamy się tym, dojeżdżamy w okolice Hrustowa i tu po zasięgnięciu tzw. języka z łatwością odnajdujemy położenie jaskini. Parkujemy samochody na małym placyku i pieszo, uzbrojeni w latarki ruszamy na eksplorację. Po chwili odnajdujemy w lesie, na zboczu wejście do jaskini. Z wnętrza wieje chłodem, przyjemnie wejść z rozgrzanego powietrza i poczuć chłód na koszulce. Otwór wejściowy jest duży, kilka metrów szerokości i wysokości. Zanurzamy się w czerń, zapalamy czołówki. Idziemy szerokim, wygodnym korytarzem ok. 400 metrów, obserwujemy ściany i sklepienie. Nad naszymi głowami kołują nietoperze. Robi się nieco cieplej i parniej, okulary pokrywają się mgiełką. Korytarz zwęża się, przechodzimy teraz liczne progi, pod nogami pojawiają się kałuże. Stojąca w nich nieruchomo przezroczysta woda wywołuje złudzenia. Odbija się w niej strop, co chwilę słychać wrzaski tych, co w pełnych butach wdepnęli w małe jeziorko. Korytarz zaczyna się wznosić i ścieśniać, musimy pokonywać duże bryły skalne, wspinać się na małe ścianki. Dochodzimy prawdopodobnie do końca korytarza, bez sprzętu na pewno dalej nie wejdziemy. Zawracamy i penetrujemy jeszcze boczny, dużo węższy korytarzyk. W nim poprowadzona jest linka, która zapobiega zagubieniu się. Robi się coraz ciaśniej i brudniej, wokół pełno błota, gdzie niegdzie napotykamy na śmieci. Kilka latarek odmawia posłuszeństwa, baterie są na wyczerpaniu. Decydujemy się na odwrót, brudni, oblepieni błotem, mokrzy od potu, z przemoczonymi butami osiągamy wyjście z jaskini. Fajnie było!